İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle, Culture Action Europe (CAE) ortaklığında ve Marmara Belediyeler Birliği (MBB) iştirakiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı’nın 2026–2029 dönemindeki ilk Proje Teklif Çağrısı sonuçlandı. Türkiye’nin 43 şehrinden 147 başvurunun alındığı çağrı kapsamında Balıkesir Ayvalık, Diyarbakır, Van Gürpınar ve Bursa Osmangazi’de kültürel yaşamı yerel işbirlikleriyle geliştirecek dört proje hibe desteği almaya hak kazandı.

Türkiye’de kültür-sanat alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ile belediyeler arasındaki diyaloğu ve adil kültürel işbirliklerini güçlendirmeyi amaçlayan Ortaklaşa Hibe Programı kapsamında dört projeye toplam 500 bin avroya varan hibe desteği sağlanacak.

Değerlendirme Komitesi’nin Proje Teklif Çağrısı Başvuru Rehberi’nde belirtilen kriterler doğrultusunda tamamladığı değerlendirme sonucunda Seyir Kültür-Sanat Derneği, Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği, Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği ve Ankara Aks Derneği tarafından yürütülecek projeler desteklenmeye hak kazandı. 

Dört kentte yeni kültürel işbirliği modelleri

Seyir Kültür-Sanat Derneği’nin Balıkesir Ayvalık Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Ayvalık’ta Bir Sinema”; Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği’nin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Dillerarası Bir Avlu: Mazxana”; Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği’nin Van Gürpınar Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Gürpınar Kültüre Katılım Ağı” ve Ankara Aks Derneği’nin Bursa Osmangazi Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe” başlıklı projeler, güncel ihtiyaçlara farklı kültürel işbirliği modelleriyle yanıt verecek. 

İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece konuyla ilgili olarak; “Ortaklaşa’nın yeni döneminde desteklediğimiz dört proje, yerel kültür politikalarının gelişimi açısından ilham verici ortak noktalara sahip. Balıkesir Ayvalık, Diyarbakır, Van Gürpınar ve Bursa Osmangazi’de hayata geçirilecek bu çalışmalar; yerel hafızayı bugünün kültür-sanat üretimleriyle buluştururken kültüre erişim imkânlarını genişletmeyi ve sivil toplum ile yerel yönetimler arasında kalıcı işbirliği modelleri geliştirmeyi hedefliyor. Ayvalık’ta bir sinemanın, Diyarbakır’da tarihi bir evin, Gürpınar’da bir kültür merkezinin ve Bursa’da endüstriyel miras niteliğindeki bir fabrikanın odağında gelişen bu projelerin kültürel mekânları salt fiziksel alanlar olarak değil, kent sakinlerinin üretim ve karar alma süreçlerine katıldığı kamusal alanlar olarak işlevlendirmelerini çok önemsiyoruz. Ortaklaşa’nın yeni döneminde mali desteğin yanı sıra proje ekiplerini en az 15 seanslık mentorlukla destekleyerek kurumları Ortaklaşa topluluğunun bir parçası hâline getiriyoruz. Böylece farklı kentlerde edinilen deneyimlerin birbirini beslediği ve kalıcı bir ortak çalışma kültürüne dönüştüğü yapıyı güçlendirmeyi amaçlıyoruz.” dedi. 

Projeler Ayvalık, Diyarbakır, Gürpınar ve Osmangazi’de gerçekleştirilecek

Ayvalık’ta Bir Sinema

• Proje sahibi: Seyir Kültür-Sanat Derneği, Ayvalık
• Proje ortağı: Ayvalık Belediyesi, Balıkesir

Ayvalık’ın kültürel hafızasında önemli bir yere sahip Vural Sineması, proje kapsamında yıl boyunca açık ve erişilebilir bir sinema ve kültür mekânı olarak yeniden hayat bulacak.

Vural Sineması’nın teknik ve fiziksel altyapısı yenilenecek; mekânın gündüzleri belediye faaliyetlerine, akşamları ve hafta sonları ise film gösterimleri, çocuk etkinlikleri, söyleşiler ve özel programlara evsahipliği yapmasını sağlayacak ortak bir işletme modeli oluşturulacak. Fiziksel ve teknik altyapı yenilenmesinin ardından teknik ekibe yönelik eğitimler gerçekleştirilecek. 

Şubat 2027’de faaliyete geçmesi planlanan sinemada haftalık ücretsiz çocuk filmi gösterimleri ve atölyeler, Avrupa filmleri gösterimleri ve söyleşiler, belediyenin düzenlediği Kadın Oyunları Festivali'ne paralel olarak kadın yönetmenlerin filmlerinin ücretsiz gösterimleri ve gastronomi temalı özel gösterimler düzenlenecek. Ayvalık’taki festivallerle bağlantılı etkinliklerin yanı sıra Ege Bölgesi ve Türkiye genelindeki bağımsız kültür-sanat ve sinema topluluklarıyla ortak programlar geliştirilecek.

Dillerarası Bir Avlu: Mazxana 

• Proje sahibi: Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim ve Araştırma Derneği 
• Proje ortağı: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
• Proje iştirakçileri: Diyarbakır Sur Belediyesi, Aras Yayıncılık, Kadın Kültür Sanat ve Edebiyat Derneği (KASED)

Diyarbakır’ın çokdilli ve çokkültürlü ortak yaşam mirasını güncel kültür-sanat üretimleri ve yeni işbirlikleriyle bugüne taşımayı amaçlayan projeyle, Sur’daki tarihi bir Diyarbakır evi “Mazxana” (Avlu) adıyla disiplinlerarası üretime açık, kalıcı bir kültür mekânı olarak yeniden işlevlendirilecek. 

Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri’nin 2026–2027 edisyonu edebiyat, çeviri, hafıza ve birlikte yaşam odağında yıl boyunca devam eden katılımcı bir programa dönüşecek. Belediye, PEN, KASED temsilcileri ile bağımsız danışmanların katıldığı bir programlama kurulu oluşturulacak. Yerel, ulusal ve uluslararası katılımcıları buluşturacak program kapsamında Avrupa, Irak, İran, Suriye ve Türkiye’nin farklı kentlerinden en az 65 konuk Diyarbakır’da ağırlanacak. 

Aylık kültür-sanat programlarının yanı sıra biyografik kısa film ve çizgi biyografi atölyeleri düzenlenecek. Atölyelerde üretilecek kısa film ve çizgi biyografiler 15 Mayıs’taki kapanış programında gösterilecek; çalışmalar Mazxana’da iki hafta sürecek bir sergide izleyiciyle buluşacak. 

Gürpınar Kültüre Katılım Ağı

• Proje sahibi: Ninova Eğitim Kültür Sanat ve Turizm Derneği, Van
• Proje ortağı: Gürpınar Belediyesi, Van

Van’ın Gürpınar ilçesinde çocukların, gençlerin, kadınların, yaşlıların ve engelli bireylerin kültürel yaşama daha etkin katılabileceği bir yerel kültür modeli geliştirilecek. Belediyeye ait Gürpınar Kültür Merkezi, erişilebilirlik, teknik altyapı ve kapsayıcı kullanım açısından iyileştirilerek kent sakinlerinin kültür-sanata erişebildiği ve üretime katılabildiği bir buluşma alanına dönüşecek.

Proje kapsamında Gürpınar’da kültür-sanata erişimin önündeki engelleri belirlemek üzere yerel ihtiyaç araştırması gerçekleştirilecek. Merkezin katılımcı yönetimi için Kültür Danışma Kurulu ve Yerel Kültür Elçileri Ağı kurulacak; etkinlik programı planlama atölyeleri aracılığıyla Gürpınar sakinleriyle birlikte oluşturulacak.

Çocuk ve Gençlik Kültür-Sanat Akademisi, kadınlara yönelik sanat atölyeleri, mahallelerde gezici kültür buluşmaları ve kuşaklararası sözlü tarih çalışmalarıyla ilçenin kültürel yaşamı ve belleği güçlendirilecek.

Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe

• Proje sahibi: Ankara Aks Derneği  
• Proje ortağı: Osmangazi Belediyesi, Bursa
• Proje iştirakçileri: Osmangazi Kültür İşletmeleri; Sınırlı Sorumlu Bağ Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi

Bursa’daki tarihi Romangal İpek Fabrikası, endüstriyel mirası koruyan ve farklı paydaşların birlikte söz sahibi olduğu yeni bir kültür merkezine dönüşecek.

Mahalle sakinleri, eski fabrika çalışanları, zanaat ustaları, sanatçılar ve gençlerin katılımıyla fabrikanın endüstriyel mirası ve Bursa’nın ipekçilik hafızası kayıt altına alınacak. Atölyeler, odak grup toplantıları ve kamusal forumlarla mekânın geleceği birlikte tasarlanırken, belediye, sivil toplum ve kullanıcıların söz sahibi olduğu kalıcı bir yönetişim modeli geliştirilecek.

Proje kapsamında dijital hafıza arşivi, sergi ve podcast serisi hazırlanacak; ipekçilik mirasının aktarılması amacıyla zanaat atölyeleri düzenlenecek. Sürecin kalıcılığı için Romangal Yönetişim Komisyonu kurulacak ve bir Yönetişim Tüzüğü oluşturulacak. Romangal Hafıza Festivali, proje belgeseli, katılımcılık rehberi ve ulusal politika diyaloğu çalışmalarıyla edinilen deneyimin farklı kentlere aktarılması için de bir zemin oluşturulacak.

Ortaklaşa Hibe Programı Değerlendirme Süreci

Çağrıya Türkiye’nin 7 bölgesindeki 43 şehirden toplam 147 proje başvurusu alındı. Başvurularda 30 büyükşehir, 10 il, 106 ilçe ve 3 belde belediyesi ortaklığı yer aldı. Başvuruların bölgesel dağılımında Marmara 40 projeyle ilk sırada yer alırken, İç Anadolu’dan 28, Ege ve Akdeniz’den 25’er, Karadeniz’den 13, Güneydoğu Anadolu’dan 11 ve Doğu Anadolu’dan 5 başvuru geldi.

Ortaklaşa Hibe Programı’na yapılan proje başvurularından, Proje Teklif Çağrısı Başvuru Rehberi’nde belirtilen başvuru koşullarını karşılayan proje teklifleri, teknik değerlendirme sonrasında Değerlendirme Komitesi’ne iletildi. Başvurular Anadolu Kültür Yönetim Kurulu Başkanı Asena Günal, Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri M. Cemil Arslan, Prof. Dr. Nezih Orhon, Vehbi Koç Vakfı Proje Yöneticisi Seçil Kınay Yılmaz, İKSV Yürütme Kurulu Başkanı ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Görgün Taner’den oluşan Değerlendirme Komitesi tarafından değerlendirildi. Değerlendirilen başvurular rehberde belirtilen kriterlere ve değerlendirme tablosuna uygun şekilde puanlandıktan sonra hibe almaya hak kazanan projeler belirlendi.

Ortaklaşa Hakkında

Sivil toplum kuruluşları ve belediyeler arasında adil işbirliği modelleri geliştiren Ortaklaşa, ikinci dönemine hibe desteğini mentorluk, topluluk çalışmaları ve savunuculukla birlikte ele alan bütünlüklü bir yapıyla devam ediyor. 2026-2029 dönemi, yalnızca projeleri desteklemeyi değil; biriken tecrübeyi görünür kılarak kültür politikalarına taşımayı da hedefliyor.

Culture Action Europe ortaklığıyla uluslararası bir boyut kazanan yeni dönemde sivil toplum kuruluşlarına 1,9 milyon avroya varan hibe desteği verilmesi planlanıyor. 

17 Mart–18 Mayıs 2026 tarihleri arasında başvuruların alındığı ilk “Ortaklaşa Proje Teklif Çağrısı” Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları ve belediyeler arasındaki kültürel işbirliklerine odaklandı. 17 Eylül 2026 tarihinde açılacak “Uluslararası Kültürel İşbirliği Proje Teklif Çağrısı” ise Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları ve belediyelerin Avrupa’dan kültür-sanat kurumları ve belediyelerle geliştireceği ortaklıkları destekleyecek. Proje kapsamındaki son “Ortaklaşa Proje Teklif Çağrısı” ise 2027 ilkbaharında açılacak. 

Toplam üç açık çağrı kapsamında desteklenecek projeler mentorlukla güçlendirilirken, yerel uygulamalardan ve Ortaklaşa topluluğundan edinilen deneyimler kültür politikalarına yönelik savunuculuk çalışmalarının temelini oluşturacak.

Yeni Bir Buluşma Noktası: Ortaklaşa Topluluğu

İkinci dönemin önemli yeniliklerinden biri olan Ortaklaşa topluluğu, Türkiye ve Avrupa’daki kültür profesyonellerini, belediyeleri ve sivil toplum temsilcilerini kalıcı bir ağda bir araya getiriyor. Bu yapı, deneyim paylaşımını, ortak üretimi ve yerel ihtiyaçlardan beslenen işbirliklerini sürekli kılan bir öğrenme alanı olarak kurgulanıyor.

Mentorlukla Güçlenen İşbirlikleri 

Ortaklaşa, sivil toplum ve yerel yönetimler arasındaki ortak çalışma kültürünü bu dönemde mentorluk desteğiyle derinleştiriyor. Hibe alan projelerin hedeflenen etkiye ulaşmasını kolaylaştıran bir yol arkadaşlığı olarak kurgulanan süreçte, ekiplere en az 15 seanslık mentorluk desteği sunulacak. Kültür-sanat alanının farklı uzmanlıklarından gelen deneyimli profesyonellerin rehberliğinde yürütülecek mentorluk; STK ve belediye temsilcilerinin projenin özel ihtiyaçları doğrultusunda kültür politikaları ile kültür yönetimi alanlarında somut ilerleme kaydetmesini, bütüncül bir bakış açısı kazanmasını ve yeni ağlara erişmesini hedefliyor.  

Yerelden Merkeze: Savunuculuk

Yerel uygulamalar ve topluluk çalışmalarından elde edilen veriler, Ortaklaşa’nın savunuculuk çalışmalarına yön verecek. Doğrudan deneyimler sayesinde belirlenen ihtiyaçlar Ankara ve Brüksel gibi merkezlere taşınarak, kültür politikalarının yerele dokunan bir perspektifle ele alınmasına katkı sağlayacak. Culture Action Europe ortaklığı sayesinde yerel işbirlikleri Avrupa ölçeğindeki ağlarla buluşarak uluslararası bir öğrenme hattına dönüşecek.

Sürdürülebilir Diyalog ve Hak Temelli Yaklaşım

Ocak 2026’da başlayan yeni dönem; belediyeler ile STK’lar arasında kalıcı diyalog kanalları geliştirmeyi ve hak temelli yerel kültür politikalarını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Ortaklaşa, pratikten öğrenen ve kendini güncelleyen yapısıyla Türkiye ve Avrupa arasındaki kültürel bağları güçlendirmeye devam ediyor. 

Ortaklaşa 2023-2026 Dönemi

Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı ilk döneminde kültür ekosisteminin adil işbirlikleriyle nasıl dönüştürülebileceğine dair örnek bir model sundu. Programın ilk döneminde edinilen tecrübelerle Türkiye’de yerel kültür politikalarının gelişimi için kalıcı bir bilgi birikimi oluşturuldu.

Sayılarla İlk Dönem

• Geniş katılım: 44 şehirden toplam 252 proje başvurusu alındı; başvurularda büyükşehir, ilk ve ilçe belediyeleri ortak olarak yer aldı
• Hibe desteği: 13 STK ve 18 belediye ortaklığındaki 13 projeye, toplam 1,3 milyon avro hibe desteği sağlandı.
• Yayınlar: Projeler kapsamında 16 çalıştay düzenlendi; aralarında araştırma raporları ve rehberlerin de bulunduğu 18 yayın ve belge paylaşıldı. 
• Kültürel etki: 6 mekân dönüştürülerek yeniden kullanıma açıldı; düzenlenen bienal, festival ve sergilerle yaklaşık 50.000 kişi kültür-sanat faaliyetlerinde buluştu.
• Diyalog: 12 şehirde yapılan araştırmalar için 6 bin kilometre yol kat edildi. Bölgesel buluşmalar ve öğrenme programlarında 130 saati aşkın süre boyunca yerel kültür politikaları tartışıldı.

Ayrıntılı bilgi için: ortaklasa.iksv.org